Piątek, 25 maja 2018

Zasialiśmy i co teraz?

Im większa będzie efektywność nawożenia, tym będzie ono bardziej opłacalne - z Markiem Radzimierskim, specjalistą z Kujawsko-Pomorskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego Minikowo - Oddział w Przysieku, rozmawia Jan Oleksy.

Jan Oleksy

Tagi: Rir uprawa nawożenie

6 maja 2016, aktualizowano: 06-05-2016

Zboża jare nieco różnią się od ozimych pod względem potrzeb pokarmowych, mają bowiem dużo mniej czasu na wydanie plonu...
Dlatego należy starać się jak najlepiej wykorzy­stać dostępne w gospodarstwie środki oraz warunki, w których zboże jare ma wzrastać i kształtować ziarno. Aby prawidłowo ustalić nawożenie, trzeba znać zawartość przyswajal­nych składników w glebie oraz jej kwasowość, a także potrzeby pokarmowe uprawianych roślin dla uzyskania konkretnego (możliwe­go do osiągnięcia) plonu. Im większa będzie efektywność nawożenia, tym będzie ono bardziej opłacalne, a straty składników pokar­mowych (zwłaszcza azotu) oraz zanieczyszcze­nie wód - mniejsze.


Od czego zależy efektywność nawożenia?
Od terminów nawożenia, dawek nawożenia podstawowego, dostępności wody i kwaso­wości gleby. Terminy nawożenia powinny być dostosowane do procesu budowy plonu. Zboża przechodzą pięć okresów krytycznych. W tym czasie nie może w glebie zabraknąć wody i wszystkich potrzebnych składników pokarmowych. W przypadku zbóż jarych fosfor, potas i magnez daje się przedsiewnie, podczas przygotowywania pola do siewu. Natomiast azot może być zastosowany przedsiewnie w całości albo częściowo (w tym przypadku pogłówne uzupełnienie w 1 lub 2 dawkach: w fazie krzewienia i ewentualnie przed strze­laniem w źdźbło).

A dawki nawożenia podstawowego?
Powinny być optymalne w danej sytuacji. Tutaj najważniejsze jest poznanie zasobności gleby i zaplanowanie plonu. Ważna jest strate­gia nawożenia. Przy ograniczonych środkach finansowych najpierw należy uzupełnić braku­jący składnik, a za pozostałą kwotę podać wszystkie inne potrzebne składniki (np. nawóz wieloskładnikowy lub zróżnicowane dawki jednoskładnikowych), zawsze przedsiew­nie. Żadnego składnika nie można pominąć, bowiem zgodnie z prawem minimum Liebi­ga - plon będzie tylko tak duży, na ile pozwoli ilość tego składnika pokarmowego, dostępne­go dla roślin, którego jest najmniej.

Dużym problemem jest dostępność wody...
Przy krótkim okresie wegetacji (w prakty­ce 120-140 dni) o plonowaniu decyduje przede wszystkim rozkład opadów w okresie od połowy kwietnia do końca maja. Gdy nie ma wody, utrudnione jest pobieranie pokarmu z gleby, a w skrajnych przypadkach ustaje ono całkowicie. Wtedy roślina pobiera wodę i niezbędne składniki z dolnych liści, dlate­go podczas suszy można zaobserwować łany zasychające od dołu. Dla poprawienia pojem­ności wodnej gleby i jej odporności na suszę należy zwiększyć ilość próchnicy - np. poprzez wysiew poplonów na przyoranie, systema­tyczne nawożenie obornikiem, pozostawianie resztek pożniwnych na polu, uprawę wielolet­nich roślin motylkowatych.

Co z regulacją kwasowości gleby?
Najbardziej wrażliwy na kwaśny odczyn jest jęczmień, a najbardziej tolerancyjne żyto. Zarówno zbyt niskie pH gleby (poniżej 5), jak i zbyt wysokie (powyżej 7,5) ogranicza dostępność składników pokarmowych. Jednak doprowadzanie odczynu do obojętnego (pH 6,8-7,2) jest uzasadnione tylko na glebach ciężkich. Optymalne pH dla zbóż jarych przed­stawia się następująco: dla pszenicy jarej powinno ono wynosić 5,6-7,0, dla pszenżyta jarego - 5,8-7,0, dla jęczmienia jarego - 6,5-7,3, dla żyta jarego - 4,8-7,0, a dla owsa - 5,5-7,0.

Kiedy wapnowanie jest konieczne?
Regulacja odczynu gleby dokonywa­na jest poprzez wapnowanie, przy czym: użycie wapna tlenkowego (w formie CaO) jest dopuszczalne wyłącznie na glebach ciężkich - choć lepiej stosować formę węgla­nową; najbezpieczniejsze jest naturalne wapno w postaci mielonych dolomitów, kredy jeziornej itp., a ze związków chemicz­nych - węglanu wapniowego. Wapnowa­nie należy przeprowadzać bezpośrednio po zbiorach roślin przedplonowych, odczekać pewien czas i wymieszać z glebą. Nie należy wapnować bezpośrednio przed siewem, a w razie konieczności podniesienia pH użyć tylko naturalnych form wapna lub małych dawek wapna przemysłowego i dokładnie wymieszać go z glebą, aby nie zaszkodzić siewkom. Przed wapnowaniem niezbędne jest wykonanie badań gleby. Na podstawie danych otrzymanych z OSChR należy ustalić potrzeby wapnowania. Np. przy potrzebach koniecznych dla gleby bardzo lekkiej wynosi ona 3 t CaO/ha, przy lekkiej 3,5 t CaO/ha, przy średniej 4,5 t CaO/ha, a przy ciężkiej 6,0 t CaO/ha. Przy potrzebach wskazanych są one odpowiednio mniejsze i wynoszą przy bardzo lekkiej glebie 1 t CaO)/ha, przy lekkiej 1,5 t CaO/ha, przy średniej 1,7 t CaO/ha i przy ciężkiej 2 t CaO/ha.CP

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.