Wtorek, 25 września 2018

Fot.: Thinkstock

Nieznacznie przekraczane kwoty znikną

O produkcji mleka w regionie i kwotach mlecznych rozmawiamy z Tadeuszem Zaborowskim, dyrektorem Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w Bydgoszczy.

Kamil Pik

Tagi: Agencja Rynku Rolnego Tadeusz Zaborowski rolnictwo RIR kwoty mleczne

24 lipca 2014, aktualizowano: 24-07-2014


Połowa roku za nami Panie Dyrektorze, czy da się jakoś podsumować już bieżące wykonanie kwot mlecznych w naszym kraju i regionie?
Na podstawie informacji miesięcznych, przesyłanych przez podmioty skupujące do dyrektorów oddziałów terenowych ARR, w okresie od 1 kwietnia 2013 r. do 31 marca 2014 r. ilość skupionego mleka wyniosła 10,076 mld kg, po przeliczeniu na mleko o referencyjnej zawartości tłuszczu (wg danych zaczytanych do systemu informatycznego ARR na dzień 25.04.2014 r.). Tym samym szacuje się, że kwota krajowa dostaw, przysługująca Polsce w roku kwotowym 2013/2014, zostanie przekroczona o ok. 170 mln kg, czyli o 1,7 proc. Wstępnie można wskazać, że liczba dostawców hurtowych, którzy przekroczyli przysługujące im kwoty indywidualne, wynosi ok. 56 tys. z ogółu 137.620 dostawców w kraju.

Z czym wiąże się przekroczenie kwoty mlecznej?
Zgodnie z prawodawstwem unijnym, jeżeli mleko i przetwory mleczne zostaną wprowadzone do obrotu w ilości przewyższającej kwotę krajową, wnosi się opłatę z tytułu nadwyżek. Wysokość opłaty dla roku kwotowego 2013/2014 wynosi 27,83 euro za 100 kilogramów mleka. Rok w tym przypadku ograniczony jest datami 1 kwietnia 2013 do 31 marca 2014. Od 1 kwietnia 2014 do 31 marca 2015 trwa już kolejny rok rozliczeniowy kwot mlecznych.

Ile może zatem wynieść opłata, którą Polska odprowadzi do unijnej kasy?
W przypadku potwierdzenia się powyższych danych po definitywnym rozliczeniu roku 2013/2014, przewidywana oplata, jaką Polska będzie musiała uiścić z tytułu nadprodukcji, wyniesie ok. 47 mln euro, co stanowi ok. 195 mln zł. Natomiast wstępnie szacowana wysokość opłaty jednostkowej, ustalanej w stosunku do producenta, który przekroczył swój limit oraz po uwzględnieniu współczynnika realokacji, kształtuje się na poziomie ok. 30 groszy za każdy kg mleka wprowadzony do obrotu ponad przysługującą kwotę. Jednocześnie należy zaznaczyć, że wszystkie powyższe dane są informacjami jedynie wstępnymi, gdyż opracowane zostały na podstawie sprawozdawczości miesięcznej realizowanej przez podmioty skupujące do dyrektorów OT ARR. Na pełny obraz sytuacji należy zaczekać do ostatecznego rozliczenia roku kwotowego 2013/2014, które odbywa się w ustawowym terminie do dnia 30 sierpnia na podstawie informacji rocznych, przesyłanych przez podmioty skupujące do dyrektorów OT ARR.


Niewielkie przekroczenia:
Stopień wykorzystania kwot indywidualnych, przysługujących dostawcom hurtowym po 1 miesiącu roku kwotowego 2014/2015, wyniósł ok. 8,82 proc. (Kujawsko-Pomorskie - 9,18 proc.).
W analogicznym okresie ubiegłego roku kwotowego dostawcy wykorzystali swoje limity w 8,4 1 proc. W kwietniu 2014 r. ilość skupionego mleka ukształtowała się na poziomie wyższym o 6,07 proc. niż w tym samym okresie roku 2013/2014.


Jak wygląda rynek dostawców mleka w naszym województwie? Mamy dużo takich producentów? Jakie przysługują im łączne kwoty?
W naszym województwie mamy 7726 dostawców hurtowych, na których przysługuje limit 741 601 343 kg. Zaś na 439 dostawców bezpośrednich mamy limit 2 694 654 kg.

Przekroczyliśmy nasze kwoty?
Wykorzystanie kwot indywidualnych poszczególnych dostawców w roku kwotowym 2013/2014 w skali kraju mamy na poziomie 101,87 proc. W naszym województwie zaś 103,33 proc. Z drugiej zaś strony część dostawców nie wykorzystuje swojego limitu. W ramach rozliczania wspomnianego roku kwotowego w województwie kujawsko-pomorskim wysłaliśmy do dostawców 541 informacji związanych z niewykorzystaniem kwot mlecznych. Teraz adresaci mają czas na złożenie wyjaśnień. Spośród dostawców hurtowych 75 grozi cofnięcie kwoty dostaw, a 424 z nich zmniejszenie kwoty dostaw (nie wykonali co najmniej 70 proc. przyznanej kwoty). Natomiast wśród dostawców bezpośrednich, którzy otrzymali od nas informacje, 18 musi liczyć się z cofnięciem kwoty sprzedaży bezpośredniej, a 24 ze zmniejszeniem kwoty sprzedaży bezpośredniej. Według stanu na 25 czerwca wpłynęło 252 oświadczeń wyjaśniających. Jeżeli producent mleka do wyjaśnienia złożonego w agencji dołączy dokumenty potwierdzające choroby bydła, padnięcia czy inne zdarzenia związanych z tzw. siłą wyższą, to rozpatrujemy takie wyjaśnienia pozytywnie i nie pomniejszamy przyznanej wcześniej kwoty.

Czy jest szansa na nie zapłacenie opłat naliczanych za przekroczenie kwot mlecznych?
Polska oraz kilka innych państw członkowskich wystosowała postulat o dostosowanie współczynników korekty zawartości tłuszczu obowiązujących w ramach systemu kwotowania produkcji mleka. Taka zmiana pozwoliłaby na unikniecie opłat za przekroczenie kwot przez polskich rolników w roku kwotowym 2013/2014. Jednakże ministrowie rolnictwa krajów UE nie porozumieli się dotychczas w tej sprawie. Jeśli Unia nie odstąpi od naliczenia tej opłaty, to następnie do 15 września dyrektorzy oddziałów terenowych ARR - podstawie informacji przekazanych przez podmioty skupujące przed 15 maja - dokonują rozliczenia wykorzystanych kwot indywidualnych. Ustalają także w drodze decyzji wysokość opłat po uwzględnieniu krajowego współczynnika realokacji. Następnie przed 1 października dostawcy hurtowi są zobowiązani do wniesienia podmiotom skupującym ustalonej opłaty, a podmioty skupujące są zobowiązane opłatę przekazać na rachunek bankowy OT ARR. Myślę, że biorąc pod uwagę kilkumiesięczny okres znakomitych cen za mleko w ubiegłym roku dostawcy zarobili wówczas nawet na pokrycie tych opłat, z którymi teraz przyjdzie się zmierzyć.

W rozmowie o wykonaniu kwot mlecznych nie sposób nie wspomnieć, że już wkrótce znikną z życia producentów mleka.
Na początku, zanim rolnicy oswoili się z mechanizmem kwotowania produkcji mleka, patrzyli na niego krzywym okiem. Z czasem, przekonali się, że mając limit w garści, mają też pewność zbytu. Dodatkowo precyzyjnie zaprojektowana skala produkcji pozwala na znacznie spokojniejsze jej prowadzenie. Dzisiaj patrzą oni z pewnym niepokojem na przyszły rok, kiedy to zniknie kwotowanie produkcji mleka. Jak będzie wyglądał w praktyce rynek po zniesieniu kwot, chyba nikt dzisiaj precyzyjnie nie jest w stanie określić. Na podstawie przepisów unijnych oraz zmian w ustawodawstwie krajowym wprowadzono tzw. pakiet mleczny określający między innymi zasady tworzenia organizacji producentów oraz ich zrzeszeń, nie dotyczy to gospodarstw będących członkami spółdzielni. Nie zawiązała się jednak na razie żadna organizacja w ramach tego pakietu i zobaczymy czy to się zmieni. Próg jest jednak wysoki ponieważ organizacja taka musi zrzeszać co najmniej 20 gospodarstw produkujących łącznie co najmniej 2 mln kg mleka w roku poprzednim. Na pewno jednak zapotrzebowania na dostawy nie powinno zabraknąć z powodu likwidacji kwot nawet dla małych dostawców. Kto będzie produkował mleko dobrej jakości, ten będzie w stanie każdą jego ilość sprzedać. Jeśli miałbym doszukiwać się jakiegoś ryzyka to ewentualnie może to być kryzys na Ukrainie i zamknięcie wschodnich rynków zbytu, co mogłoby poważnie zaszkodzić naszym producentom mleka.




Procentowy udział dostawców z województwa kujawsko-pomorskiego w poszczególnych przedziałach kwot:


- 0-20 tys. kg mleka - 14,9 proc.
- 20-50 tys. kg - 32,0 proc.
- 50-200 tys. kg - 45,2 proc.
- 200-500 tys. kg - 6,5 proc.
- 500-1000 tys. kg - 0,7 proc.
- powyżej 1000 tys. kg - 0,6 proc.